Gozdnica

Twoje miasto ...

Organy Gustava Heinze

Instrument kościoła p.w. Św. Wawrzyńca Diakona i Męczennika powstał w wytwórni organów Gustav Heine Orgelbau-Anstalt, Sorau (Żary). Firma ta istniała w wymienionej miejscowości w latach 1904-45. Po zmontowaniu organów w gozdnickiej świątyni, instrument otrzymał numer opusowy 192. Na podstawie informacji źródłowych można stwierdzić, że miało to miejsce w 1930 roku. Informacją dodatkową, która to precyzuje, jest ryty napis na korpusie piszczałki najniższego dźwięku głosu Aeoline 8’ o następującej treści: 05.06.’30 int. Gäbler. Najprawdopodobniej jest to własnoręczna inskrypcja intonatora organów o nazwisku Gäbler wraz z datą.

OrganyOrgany G. Heine z Gozdnicy mają 22 głosy (19 realnych) i dzielą się na 3 sekcje: 2 manuały (klawiatury ręczne) i pedał (klawiatura nożna). Manuał I (dolny) to tzw. główny (Hauptwerk), manuał II (Schwellwerk) to górna klawiatura, której piszczałki obudowane są specjalną szafą z nożnym tłumikiem. Grający steruje poszczególnymi zespołami piszczałek, zgrupowanymi w tzw. głosy, za pomocą skomplikowanego systemu zaworów poruszanych sprężonym powietrzem. Duża liczba głosów i możliwość wykorzystywania ich w licznych kombinacjach dają bardzo szeroką paletę środków wykonawczych. Odpowiednie rozmiary obudowy organów służącej jako pudło rezonansowe oraz sprzyjająca akustyka świątyni decydują o niezapomnianych wrażeniach, jakie wywołuje muzyka organowa u słuchaczy.

Organy, będące przedmiotem naszego zainteresowania, umieszczone są we wnęce balkonu chórowego, pod wieżą kościelną, jako instrument wolnostojący bez obudowy bocznej. Prospekt organowy (frontowa część organów) przypomina swym kształtem biblijną arkę Noego. Układ poszczególnych sekcji (werków) manuałowych i pedału jest dość nietypowy. Przy ścianie południowej znajduje się sekcja manuału I i II. Dalej, w kierunku do wnętrza świątyni, ustawiono wiatrownice werku pedałowego. Piszczałki drewniane tej sekcji, tj. Violon 16’, Subbas 16’ i Pryncypał 8’ stanowią element wystroju zewnętrznego i konstrukcji prospektu organowego. Dmuchawa elektryczna dostarcza sprężonego powietrza, gromadzonego w miechu i zasilającego organy. Miech fałdowy oraz oryginalne zachowana dmuchawa wraz z silnikiem panewkowym f-my Laukhuff pochodzą najprawdopodobniej z czasów budowy instrumentu. Stół gry (kontuar) typu wolnostojącego umieszczono w odległości ok. 4 m od obudowy organów, tyłem do ołtarza. Gozdnicki instrument ma urządzenia fraktury pneumatyczno-rurkowej oraz wiatrownice typu stożkowego z systemem tłoczącym. Do budowy piszczałek metalowych użyto cyny (i jej stopów z ołowiem) oraz cynku.

W czasie prac remontowych w okresie powojennym zmienione zostały nazwy głosów na przełącznikach rejestrowych z oryginalnych w języku niemieckim na polskie. Podczas niedawnych prac remontowych odczytano nazwy głosów w pierwotnym brzmieniu na tzw. sztokach wiatrownic. Porównanie obu dyspozycji wskazuje na nieznaczne zmiany w zestawie głosów. Pierwotny kształt brzmieniowy był następujący:

Manuał I

  1. Bordun 16'
  2. Prinzipal 8'
  3. Gamba 8' *
  4. Octave 4'
  5. Hohlflöte 4' **
  6. Flöte minor 4' ***
  7. Mixtur 3 fach

Manuał II

  1. Aeoline 8'
  2. Nachthorn 8'
  3. Spitzflöte 4' +
  4. Quintatön 8'
  5. Gedeckt 8'
  6. Gemsquinte 2 2/3'
  7. Waldflöte 2'
  8. Blockflöte 4' ++
  9. Sifflöte 1'

Pedał

  1. Violon 16'
  2. Subbaß 16'
  3. Bassfl. 16'
  4. Prinzipal 8'
  5. Bassfl. 8'
  6. Octavbaß 4'
*   obecnie Rurflet 8'
**  obecnie Flet 4'
*** obecnie Oktawa 2'
+   obecnie Flet 4'
++ obecnie Pryncypał 4'

Kapitalny remont organów w kościele parafialnym w Gozdnicy przeprowadziła w latach 1996-97 firma Adama Olejnika i Leszka Joksza.

opracowanie:
Waldemar Gawiejnowicz i Adam Olejnik

Szkoła jako Lokalny Ośrodek Wiedzy i Edukacji

Ośrodek LOWE

Projekty Unijne

pozyskane fundusze:

Program rozwoju gminnej i powiatowej infrastruktury drogowej na lata 2016-2019

pozyskane środki:
edycja 2016 - 779.900,00

edycja 2017 - 439.043,00

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (PROW 2014-2020)

dofinansowanie z UE: 288.263,00

Azbest

ODPAD NIEBEZPIECZNY!!!

Województwo Lubuskie

Parafia św. Wawrzyńca w Gozdnicy

www.gozdnica.parafia.info.pl

Bory Dolnośląskie

Lubuskie Centrum Obsługi Inwestora

Lubuska Niebieska Tarcza Wobec Przemocy

Lubuska Niebieska Tarcza Wobec Przemocy